Adfywiad Tawel.

Sut mae Cristnogaeth yn Tyfu ymhlith Pobl Ifanc.

Am ddegawdau, mae stori Cristnogaeth yn y Deyrnas Unedig wedi cael ei fframio fel un o ddirywiad — seddau gwag yn y capeli, llai o bobl yn addoli’n wythnosol, a chymdeithas Brydeinig yn mynd yn fwyfwy seciwlar. Ond mae ymchwil diweddar yn awgrymu newid annisgwyl. Mae astudiaeth a gyhoeddwyd gan y Gymdeithas Feiblaidd yn 2025 yn dangos bod presenoldeb eglwysig yn Lloegr a Chymru wedi cynyddu tua 50% dros y chwe blynedd diwethaf — gwrthdroad trawiadol o dybiaethau hirsefydlog am ffydd a diwylliant ym Mhrydain.

Mae’r canfyddiadau hyn yn herio’r naratif bod Cristnogaeth yn pylu i fod yn amherthnasol. Yn hytrach, maent yn awgrymu bod rhywbeth dyfnach ar waith — efallai hyd yn oed adfywiad.

Uchafbwyntiau Ystadegol Sy’n Galw am Sylw.

Wrth wraidd y cynnydd hwn mae twf dramatig ymhlith y genhedlaeth iau. Yn 2018, dim ond 4% o bobl 18 i 24 oed a ddywedodd eu bod yn mynychu eglwys o leiaf unwaith y mis. Erbyn 2024, roedd y ffigur hwnnw wedi neidio i 16% — cynnydd pedair gwaith.

Ond mae manylyn hyd yn oed yn fwy trawiadol: o fewn yr un grŵp oedran, mae dynion ifanc yn arbennig o weithgar, gyda thua 21% bellach yn mynychu eglwys yn fisol, gan ragori’n sylweddol ar fenywod ifanc mewn rhai astudiaethau.

Yn gyffredinol, mae 12% o oedolion yn Lloegr a Chymru bellach yn mynd i’r eglwys o leiaf unwaith y mis, i fyny o ddim ond 8% yn 2018 — newid sy’n cyfateb i tua 2 filiwn yn fwy o addolwyr rheolaidd.

Beth sy’n Gyrru’r Newid Hwn?

I ddeall pam mae’r newid hwn yn digwydd, mae angen edrych y tu hwnt i’r niferoedd. Mae sawl ffactor dylanwadol yn dod i’r amlwg:

Chwilio am Ystyr a Chymuned.

Mae llawer o oedolion ifanc yn byw mewn cyfnod o ansicrwydd, pwysau economaidd, a gorlwytho digidol. I rai, mae sefydliadau traddodiadol — a’r eglwys yn benodol — yn cynnig sefydlogrwydd, cysylltiad, a phwrpas mewn ffyrdd y mae cyfryngau cymdeithasol a diwylliant seciwlar yn methu fwyfwy â’u darparu.

Ymarfer Ffydd Bwriadol.

Yn wahanol i genedlaethau blaenorol a allai fod wedi disgrifio’u hunain fel “Cristnogion enwol”, mae addolwyr heddiw yn tueddu i ymgysylltu’n fwriadol â’u ffydd — mynychu gwasanaethau, darllen yr Ysgrythur, a chymryd rhan ym mywyd y gymuned.

Amrywiaeth a Mynegiant.

Mae eglwysi Catholig a Phentecostaidd, yn arbennig, wedi gweld twf sylweddol, tra bod presenoldeb Anglicanaidd wedi bod yn arafach o gymharu. Mae hyn yn adlewyrchu nid yn unig gynnydd ystadegol ond hefyd sbectrwm ehangach o fynegiant ysbrydol o fewn Cristnogaeth ei hun.

Newidiadau Diwylliannol mewn Agweddau at Grefydd.

Mae hen stereoteipiau sy’n portreadu ffydd fel rhywbeth hen ffasiwn yn cael eu disodli’n raddol gan naratifau sy’n cyflwyno ysbrydolrwydd fel ymateb ymarferol i unigrwydd, heriau iechyd meddwl, a’r chwilio am ystyr.

Y Tu Hwnt i’r Seddau:

Beth Mae Hyn yn Ei Olygu i Gymdeithas?

Mae’r data yn codi cwestiynau sy’n mynd y tu hwnt i ffigurau presenoldeb eglwysig. Os yw mwy o bobl ifanc yn dewis ymgysylltu â chymunedau ffydd, beth allai hynny ei olygu i lesiant meddyliol, cydlyniant cymdeithasol, a bywyd dinesig? Mae ymchwil yn awgrymu bod cyfranogiad cymunedol rheolaidd — megis ymwneud ag eglwys — yn aml yn gysylltiedig â rhwydweithiau cefnogaeth cryfach ac ymdeimlad dyfnach o bwrpas.

I gymunedau ac arweinwyr, mae’r tueddiadau hyn yn agor cyfleoedd ar gyfer ymgysylltu ystyrlon, deialog rhyng-genedlaethol, a ffocws o’r newydd ar wasanaeth sy’n cael ei yrru gan dosturi. P’un a elwir hyn yn “adfywiad” ai peidio, mae’n cynrychioli eiliad ddiwylliannol arwyddocaol sy’n haeddu sylw meddylwyr, llunwyr polisi, addysgwyr, a chymunedau ffydd fel ei gilydd.

Gwahoddiad i Fyfyrio a Thrafod.

Nid set o ystadegau yn unig yw’r “Adfywiad Tawel” — mae’n sbardun i sgwrs. Mae’n ein gwahodd i ailystyried ein rhagdybiaethau am ffydd yn y byd modern, ac i archwilio sut mae pobl ifanc yn chwilio am gysylltiad a phwrpas mewn mannau annisgwyl.

A yw’r niferoedd hyn yn arwydd o adnewyddiad ysbrydol dyfnach? Neu a ydynt yn ymateb diwylliannol dros dro i bryderon cymdeithasol ehangach? Beth bynnag fo’r ateb, mae’r tueddiadau hyn yn haeddu trafodaeth ystyriol — o fewn yr eglwysi ac ar draws y dirwedd ddiwylliannol ehangach.