Mae’r Sulgwyn, neu Bentecost, yn parhau’n un o’r adegau pwysicaf a mwyaf llawen yn y calendr Cristnogol. Mae’n nodi dyfodiad yr Ysbryd Glân ar y disgyblion ar ôl atgyfodiad ac esgyniad Iesu Grist. Mewn sawl ffordd, dyma’r foment pan drodd dilynwyr ofnus Crist yn Eglwys fyw a hyderus, yn barod i wynebu’r byd gyda dewrder, gobaith a thosturi.

Mewn cyfnod lle mae llawer o lywodraethau ledled y byd yn lleihau eu cyllidebau cymorth tramor, mae elusennau fel Christian Aid yn dod yn fwyfwy pwysig. Mae miliynau o bobl sy’n byw mewn tlodi, gwrthdaro, sychder ac ansicrwydd economaidd bellach yn dibynnu nid yn unig ar roddion brys, ond ar gymorth ymarferol sy’n helpu cymunedau i ddod yn gryf, yn annibynnol ac yn gynaliadwy.

Mae yna adegau mewn hanes pan fydd bywyd yn newid mor llwyr fel petai’n rhannu amser ei hun. Digwyddodd un foment o’r fath ar ffordd lwchlyd y tu allan i Ddamascus, pan gyfarfu dyn o’r enw Saul â’r Crist atgyfodedig ac yn dod yn Apostol Paul. Mae’n stori gyfarwydd i ni, ond nid hanes yn unig mohoni—mae’n batrwm. Mae’n batrwm yr wyf wedi’i weld yn cael ei fyw allan, yn dawel ond yn bwerus, yn ein cenhedlaeth ni.

Yn hanes Hedd Wyn, gorffennodd y cyfan â chadair. Yn ein hanes ni yn Hebroni dechreuodd y cyfan â chadair.

Nid cadair arbennig. Dim byd hynafol na gwerthfawr—dim ond un o’r nifer a osodwyd yng nghornel Hebron bob bore Mercher ar gyfer coffi a sgwrs.

Ond roedd hon wastad yn wag.

Yn ddiweddar, mae delwedd wedi cylchredeg sy’n portreadu Donald Trump mewn modd sy’n debyg i Iesu Grist, ynghyd â sylwadau beirniadol tuag at Pope Francis. Fel eglwys, mae’n bwysig ymateb yn glir ac yn gariadus. Rydym yn cadarnhau mai Iesu Grist yn unig yw’r Gwaredwr, ac nad oes lle i gymysgu’r dwyfol â’r dynol. Rhaid i’n hymateb fod yn seiliedig ar wirionedd, gostyngeiddrwydd, a gweddi, gan dystio’n ffyddlon i Grist mewn byd sy’n aml yn aneglur.

Weithiau, nid ydym yn ei adnabod ar y ffordd.
Dim ond yn ddiweddarach…
yn y torri bara.

Ymhlith y nifer o leisiau sy’n atseinio trwy gyfrif y croeshoeliad, mae un yn sefyll allan gyda chlirdeb rhyfeddol. Tra oedd tyrfaoedd yn gwatwar, milwyr yn bwrw coelbren, ac un troseddwr yn taflu sarhad, siaradodd y llall eiriau sydd wedi atseinio trwy ganrifoedd o ffydd. Yn ôl traddodiad, fe’i gelwir yn Dismas—y “lleidr da”—er nad yw’r Efengylau eu hunain yn cofnodi ei enw. Mae ei stori’n fyr, ond yn hynod ddatguddiol.

Pam fod “Pasg” yn bwysig – ac o ble daw’r gair “Easter”?

Wrth i’r gwanwyn ddod â bywyd newydd i’r byd o’n cwmpas, daw hefyd un o wyliau pwysicaf y ffydd Gristnogol—y Pasg. Ond mae’n ddiddorol sylwi bod y gair a ddefnyddir yn Saesneg, Easter, yn wahanol iawn i’r gair a ddefnyddir yn Gymraeg ac mewn llawer o ieithoedd eraill.

Canu Clod i’r Arglwydd.

Mae rhai Suliau yn y flwyddyn yn ymddangos fel pe baent yn cario mwy na dim ond treigl amser—maent yn cario cof, ystyr, ac ymdeimlad o hunaniaeth ar y cyd. I lawer ohonom, mae’r Sul pan fu i Iesu farchogaeth ar asyn i mewn i Jerwsalem yn un o’r dyddiau hynny. Nid yn unig oherwydd yr hyn a ddigwyddodd bryd hynny, ond oherwydd yr hyn sy’n parhau i ddigwydd heddiw—yn enwedig yn ein traddodiad ni o’r Gymanfa Ganu yng Nghapel Seion.

Llyfr Ruth – Stori o Ffyddlondeb, Gobaith a Gofal Duw

Yn ein hastudiaeth Feiblaidd ddiweddar, buom yn edrych ar Lyfr Ruth – un o’r straeon mwyaf cynnes a phwerus yn yr Hen Destament. Er ei fod yn lyfr byr o ddim ond pedair pennod, mae’n llawn ystyr ac yn cynnig gwersi dwfn ar ffydd, teyrngarwch, a darpariaeth Duw yn ein bywydau bob dydd.

Pan mae Iesu’n ymddangos yn llym.

Weithiau mae geiriau Iesu yn ein synnu. Roedd llawer o’i wrandawyr cyntaf hefyd yn cael eu synnu ganddo. Nid oedd Iesu yn addysgu mewn ffordd dawel a syml bob amser. Yn aml defnyddiodd eiriau cryf, delweddau dramatig a pharadocsau er mwyn gwneud i bobl stopio a meddwl.

Y Lamp a’r Ffenestri.

(Stori syml am ffydd a bywyd)

Unwaith, mewn cwm bach tawel, safai tŷ gyda lamp yn llosgi’n llachar y tu mewn.

Roedd y lamp yng nghanol y tŷ, ac wrth iddi nosi bob dydd roedd ei golau cynnes yn llanw’r ystafell. Roedd pobl yn dod i’r tŷ i orffwys, i feddwl, ac i gofio beth oedd yn wirioneddol bwysig mewn bywyd.

Y Pethau Bychain Sy’n Newid y Byd

Mae grym tawel yn y pethau bychain. Yn aml rydym yn edrych am weithredoedd dramatig, llwyfannau cyhoeddus neu newidiadau mawr i wneud gwahaniaeth. Ond mae hanes, ffydd a phrofiad beunyddiol yn awgrymu rhywbeth llawer mwy gobeithiol: gall y geiriau lleiaf a’r gweithredoedd symlaf ail-lunio bywyd — ac, drwy’r bywyd hwnnw, y byd.

Y cryfder tawel sy’n newid cymuned

Nerys Burton. Swyddog Tymhorau Tŵf Capel Seion.

Mae rhai geiriau’n ymddangos yn fach nes i ni eu byw. Caredigrwydd yw un ohonynt. Mae’n hawdd ei weld fel moesau da — rhywbeth pleserus, ychwanegol, rhywbeth a wnawn pan mae bywyd yn dawel a phobl yn hawdd delio â nhw. Ond yn y bywyd Cristnogol, nid opsiwn meddal yw caredigrwydd. Mae’n gryfder dan reolaeth. Mae’n gariad sydd wedi penderfynu ymddangos.

Perthyn, Presenoldeb, a Gwaith Distaw Ffydd

Mae yna wythnosau pan fo bywyd yr eglwys yn teimlo’n llawn ac yn weladwy — gwasanaethau â phresenoldeb da, digwyddiadau’n llawn sgwrs a chwerthin, a wynebau cyfarwydd yn croesawu ei gilydd yn gynnes. Ac yna mae wythnosau tawelach, pan nad oes llawer yn ymddangos fel pe bai’n “digwydd” ar yr wyneb. Ac eto, yn aml yn y cyfnodau tawel hynny y mae gwaith pwysicaf ffydd yn digwydd.

Un Stori, Dau Le.

Dros y misoedd diwethaf, mae llawer wedi mynegi gwerthfawrogiad gwirioneddol o’r bywyd a’r gweithgaredd sydd bellach yn canolbwyntio ar Hebron, ein canolfan gymunedol. Ar yr un pryd, mae rhai wedi gofyn—yn gwbl ddealladwy—gwestiwn syml: sut mae Hebron yn perthyn i Gapel Seion? A yw Hebron ar wahân i’r eglwys, neu’n rhan ohoni? A beth mae hyn yn ei ddweud am beth yw’r eglwys heddiw?

Dydd Cofio’r Holocost: Cofio – a Dewis Byw yn Wahanol

Mae Dydd Cofio’r Holocost yn ein galw i gofio un o’r cyfnodau tywyllaf yn hanes dynoliaeth. Rydym yn oedi i anrhydeddu chwe miliwn o ddynion, merched a phlant Iddewig a lofruddiwyd yn yr Holocost, ynghyd â miliynau eraill a erlidiwyd ac a laddwyd oherwydd pwy oeddent. Mae cofio’n bwysig. Mae’n gwrthsefyll gwadu, yn herio anghofio, ac yn adfer urddas i fywydau a gafodd eu trin fel pe baent yn ddiwerth.

Hebron Heddiw – Canolfan Gymunedol Fyw

Nerys Burton: Swyddog Tymhorau Tŵf Capel Seion.

Hebron Heddiw: Adeilad sy’n cael ei Ddefnyddio

Nid yw Hebron heddiw bellach yn adeilad sy’n aros i gael ei ddefnyddio — mae’n lle sydd eisoes yn fyw gyda phobl, pwrpas a rhythm. Dros y tri mis diwethaf yn unig, cynhaliwyd un ar ddeg math gwahanol o weithgareddau yma, pob un yn ymateb i angen penodol yn y gymuned. Mae hyn yn cadarnhau nad yw Hebron yn gwasanaethu un grŵp neu un oedran yn unig, ond y gymuned gyfan.

Sut mae Cristnogaeth yn Tyfu ymhlith Pobl Ifanc.

Am ddegawdau, mae stori Cristnogaeth yn y Deyrnas Unedig wedi cael ei fframio fel un o ddirywiad — seddau gwag yn y capeli, llai o bobl yn addoli’n wythnosol, a chymdeithas Brydeinig yn mynd yn fwyfwy seciwlar. Ond mae ymchwil diweddar yn awgrymu newid annisgwyl. Mae astudiaeth a gyhoeddwyd gan y Gymdeithas Feiblaidd yn 2025 yn dangos bod presenoldeb eglwysig yn Lloegr a Chymru wedi cynyddu tua 50% dros y chwe blynedd diwethaf — gwrthdroad trawiadol o dybiaethau hirsefydlog am ffydd a diwylliant ym Mhrydain.

“Fy Meibl, fy Almanac, a’m Llyfr Gweddi”

Roedden nhw’n eistedd yn agos at ei gilydd mewn twll lle glaniodd siel diwrnod yng nhynt, eu hesgidiau wedi suddo i’r pridd oedd wedi’i droedio’n drwm, a’u hysgwyddau wedi’u plygu rhag yr oerfel. Roedd y rhyfel wedi taweli am funud – nid am ei fod wedi dod i ben, ond am fod y nos ar fin disgyn. Hen ddarn o ddrws oedd yn gwasanaethu fel bwrdd a hen gôt wedi osod drosto ac arno roedd pecyn o gardiau chwarae wedi’u gwasgaru, eu corneli wedi’u meddalu gan ddefnydd a lleithder.