Ymhlith y nifer o leisiau sy’n atseinio trwy gyfrif y croeshoeliad, mae un yn sefyll allan gyda chlirdeb rhyfeddol. Tra oedd tyrfaoedd yn gwatwar, milwyr yn bwrw coelbren, ac un troseddwr yn taflu sarhad, siaradodd y llall eiriau sydd wedi atseinio trwy ganrifoedd o ffydd. Yn ôl traddodiad, fe’i gelwir yn Dismas—y “lleidr da”—er nad yw’r Efengylau eu hunain yn cofnodi ei enw. Mae ei stori’n fyr, ond yn hynod ddatguddiol.

Pam fod “Pasg” yn bwysig – ac o ble daw’r gair “Easter”?

Wrth i’r gwanwyn ddod â bywyd newydd i’r byd o’n cwmpas, daw hefyd un o wyliau pwysicaf y ffydd Gristnogol—y Pasg. Ond mae’n ddiddorol sylwi bod y gair a ddefnyddir yn Saesneg, Easter, yn wahanol iawn i’r gair a ddefnyddir yn Gymraeg ac mewn llawer o ieithoedd eraill.

Canu Clod i’r Arglwydd.

Mae rhai Suliau yn y flwyddyn yn ymddangos fel pe baent yn cario mwy na dim ond treigl amser—maent yn cario cof, ystyr, ac ymdeimlad o hunaniaeth ar y cyd. I lawer ohonom, mae’r Sul pan fu i Iesu farchogaeth ar asyn i mewn i Jerwsalem yn un o’r dyddiau hynny. Nid yn unig oherwydd yr hyn a ddigwyddodd bryd hynny, ond oherwydd yr hyn sy’n parhau i ddigwydd heddiw—yn enwedig yn ein traddodiad ni o’r Gymanfa Ganu yng Nghapel Seion.

Llyfr Ruth – Stori o Ffyddlondeb, Gobaith a Gofal Duw

Yn ein hastudiaeth Feiblaidd ddiweddar, buom yn edrych ar Lyfr Ruth – un o’r straeon mwyaf cynnes a phwerus yn yr Hen Destament. Er ei fod yn lyfr byr o ddim ond pedair pennod, mae’n llawn ystyr ac yn cynnig gwersi dwfn ar ffydd, teyrngarwch, a darpariaeth Duw yn ein bywydau bob dydd.

Pan mae Iesu’n ymddangos yn llym.

Weithiau mae geiriau Iesu yn ein synnu. Roedd llawer o’i wrandawyr cyntaf hefyd yn cael eu synnu ganddo. Nid oedd Iesu yn addysgu mewn ffordd dawel a syml bob amser. Yn aml defnyddiodd eiriau cryf, delweddau dramatig a pharadocsau er mwyn gwneud i bobl stopio a meddwl.

Y Lamp a’r Ffenestri.

(Stori syml am ffydd a bywyd)

Unwaith, mewn cwm bach tawel, safai tŷ gyda lamp yn llosgi’n llachar y tu mewn.

Roedd y lamp yng nghanol y tŷ, ac wrth iddi nosi bob dydd roedd ei golau cynnes yn llanw’r ystafell. Roedd pobl yn dod i’r tŷ i orffwys, i feddwl, ac i gofio beth oedd yn wirioneddol bwysig mewn bywyd.

Y Pethau Bychain Sy’n Newid y Byd

Mae grym tawel yn y pethau bychain. Yn aml rydym yn edrych am weithredoedd dramatig, llwyfannau cyhoeddus neu newidiadau mawr i wneud gwahaniaeth. Ond mae hanes, ffydd a phrofiad beunyddiol yn awgrymu rhywbeth llawer mwy gobeithiol: gall y geiriau lleiaf a’r gweithredoedd symlaf ail-lunio bywyd — ac, drwy’r bywyd hwnnw, y byd.

Y cryfder tawel sy’n newid cymuned

Nerys Burton. Swyddog Tymhorau Tŵf Capel Seion.

Mae rhai geiriau’n ymddangos yn fach nes i ni eu byw. Caredigrwydd yw un ohonynt. Mae’n hawdd ei weld fel moesau da — rhywbeth pleserus, ychwanegol, rhywbeth a wnawn pan mae bywyd yn dawel a phobl yn hawdd delio â nhw. Ond yn y bywyd Cristnogol, nid opsiwn meddal yw caredigrwydd. Mae’n gryfder dan reolaeth. Mae’n gariad sydd wedi penderfynu ymddangos.

Perthyn, Presenoldeb, a Gwaith Distaw Ffydd

Mae yna wythnosau pan fo bywyd yr eglwys yn teimlo’n llawn ac yn weladwy — gwasanaethau â phresenoldeb da, digwyddiadau’n llawn sgwrs a chwerthin, a wynebau cyfarwydd yn croesawu ei gilydd yn gynnes. Ac yna mae wythnosau tawelach, pan nad oes llawer yn ymddangos fel pe bai’n “digwydd” ar yr wyneb. Ac eto, yn aml yn y cyfnodau tawel hynny y mae gwaith pwysicaf ffydd yn digwydd.

Un Stori, Dau Le.

Dros y misoedd diwethaf, mae llawer wedi mynegi gwerthfawrogiad gwirioneddol o’r bywyd a’r gweithgaredd sydd bellach yn canolbwyntio ar Hebron, ein canolfan gymunedol. Ar yr un pryd, mae rhai wedi gofyn—yn gwbl ddealladwy—gwestiwn syml: sut mae Hebron yn perthyn i Gapel Seion? A yw Hebron ar wahân i’r eglwys, neu’n rhan ohoni? A beth mae hyn yn ei ddweud am beth yw’r eglwys heddiw?

Dydd Cofio’r Holocost: Cofio – a Dewis Byw yn Wahanol

Mae Dydd Cofio’r Holocost yn ein galw i gofio un o’r cyfnodau tywyllaf yn hanes dynoliaeth. Rydym yn oedi i anrhydeddu chwe miliwn o ddynion, merched a phlant Iddewig a lofruddiwyd yn yr Holocost, ynghyd â miliynau eraill a erlidiwyd ac a laddwyd oherwydd pwy oeddent. Mae cofio’n bwysig. Mae’n gwrthsefyll gwadu, yn herio anghofio, ac yn adfer urddas i fywydau a gafodd eu trin fel pe baent yn ddiwerth.

Hebron Heddiw – Canolfan Gymunedol Fyw

Nerys Burton: Swyddog Tymhorau Tŵf Capel Seion.

Hebron Heddiw: Adeilad sy’n cael ei Ddefnyddio

Nid yw Hebron heddiw bellach yn adeilad sy’n aros i gael ei ddefnyddio — mae’n lle sydd eisoes yn fyw gyda phobl, pwrpas a rhythm. Dros y tri mis diwethaf yn unig, cynhaliwyd un ar ddeg math gwahanol o weithgareddau yma, pob un yn ymateb i angen penodol yn y gymuned. Mae hyn yn cadarnhau nad yw Hebron yn gwasanaethu un grŵp neu un oedran yn unig, ond y gymuned gyfan.

Sut mae Cristnogaeth yn Tyfu ymhlith Pobl Ifanc.

Am ddegawdau, mae stori Cristnogaeth yn y Deyrnas Unedig wedi cael ei fframio fel un o ddirywiad — seddau gwag yn y capeli, llai o bobl yn addoli’n wythnosol, a chymdeithas Brydeinig yn mynd yn fwyfwy seciwlar. Ond mae ymchwil diweddar yn awgrymu newid annisgwyl. Mae astudiaeth a gyhoeddwyd gan y Gymdeithas Feiblaidd yn 2025 yn dangos bod presenoldeb eglwysig yn Lloegr a Chymru wedi cynyddu tua 50% dros y chwe blynedd diwethaf — gwrthdroad trawiadol o dybiaethau hirsefydlog am ffydd a diwylliant ym Mhrydain.

“Fy Meibl, fy Almanac, a’m Llyfr Gweddi”

Roedden nhw’n eistedd yn agos at ei gilydd mewn twll lle glaniodd siel diwrnod yng nhynt, eu hesgidiau wedi suddo i’r pridd oedd wedi’i droedio’n drwm, a’u hysgwyddau wedi’u plygu rhag yr oerfel. Roedd y rhyfel wedi taweli am funud – nid am ei fod wedi dod i ben, ond am fod y nos ar fin disgyn. Hen ddarn o ddrws oedd yn gwasanaethu fel bwrdd a hen gôt wedi osod drosto ac arno roedd pecyn o gardiau chwarae wedi’u gwasgaru, eu corneli wedi’u meddalu gan ddefnydd a lleithder.

Neges gan y Dywysoges Catherine.

Nadolig 2025

“Yn ei hanfod, mae’r Nadolig yn siarad am gariad sy’n cymryd siâp mewn ffyrdd syml, y mwyaf dynol.

Dydy e ddim mewn ystumiau mawr sensitif, ond mewn rhai caredig – eiliad o wrando, gair o gysur, sgwrsio â ffrind, llaw gymorth a bod yn bresenol. Gall y weithredoedd hyn o ofal ymddangos yn fach, ond maent yn cyfrannu at dirwedd hyfryd o fywyd y mae pawb ohonom yn perthyn iddi.

Y Traddodiadau.

Pam i ni yn canu carolau bob nadolig ? Mae canu carolau yn arferiad i ni yn cysylltu gyda’r  Nadolig. Am wythnosau cyn y Nadolig byddwn yn canu carolau. Mae’n arferiad i bob gwlad a bob iaith. Caneuon llawen ydyn nhw yn adrodd hanes genu Iesu Grist a byddant yn cael eu canu mewn oedfaon ac mewn cyngherddau adeg y Nadolig.

Pan Ddewisodd Duw y Cysgodion.

https://youtu.be/LVWoWS_3kZM?si=Q2YZe_TMynvj9jTy

Rydym wedi arfer â golygfeydd Nadolig sydd wedi’u caboli gan amser a thraddodiad. Golau llusernau cynnes, gwellt taclus, gwên dyner, a’r teimlad bod popeth rywsut o dan reolaeth. Ond mae’r ddelwedd hon yn ein tynnu i mewn i wirionedd llawer mwy bregus. Mae Mair a Joseff yn penlinio’n agos at ei gilydd mewn stabl dywyll a chaled. Does dim mawredd, dim pellter rhwng y nef a daear—dim ond anadl anifeiliaid, gwellt, dwylo blinedig, a baban newydd-anedig sy’n gwbl ddibynnol arnynt.

Yr Hyn mae Ein Capel yn ei Adrodd dros y Nadolig.

Ym mhob cymuned mae llefydd sy’n ein dal ni at ein gilydd. Maent yn gwneud hynny’n dawel, heb godi bwrlwm na galw sylw atynt eu hunain. Mae ein capel ni yn un o’r llefydd hynny. Ac wrth gamu i mewn i’w furiau cyfarwydd dros gyfnod y Nadolig, mae rhywbeth rhyfeddol yn digwydd: mae’r adeilad yn dechrau siarad.

Cynhwysiant heb amodau.

Yn aml mae cymdeithas yn dweud wrthym fod cyrff anabl yn llai,
neu mai dim ond pan fydd pobl anabl yn “gorchfygu” adfyd y maent yn cael eu canmol.

Ond mae’r Efengyl yn dweud rhywbeth gwahanol.

Yn Luc 22, yng nghanol yr arestiad, torrir clust gwas yr archoffeiriad.
Mae Iesu’n aros. Yn ei gyffwrdd a’i iacháu — dim prawf haeddiant a dim amodau.

Mae hyn yn dangos mai cyfiawnder Duw yw adfer urddas, nid gwobrwyo perfformiad.
Mae pob corff yn sanctaidd a phob person yn perthyn.

Nid oherwydd yr hyn y gall pobl anabl ei wneud y maent yn rhan o’r Eglwys —
ond oherwydd eu bod eisoes yn werthfawr ac eisoes yn rhan o deulu Duw.

Rwyt yn cael dy garu.

Erthygl yn seiliedig ar ‘The Boy, the Mole, the Fox and the Horse.’

Charlie Mackesy: Artist ac awdur

https://youtube.com/shorts/pkl12horqbU?si=4LnU3qdus-7vuHIV

“Mae’n teimlo fel bod gennym ni ffordd mor bell i fynd,” meddai’r bachgen.
Faint ohonom sydd wedi sibrwd yr un peth—yn dawel yn ein calonnau, neu hyd yn oed trwy ddagrau? Gall bywyd deimlo’n llethol. Mae heriau ein hoes, y baich personol rydym yn ei gario, a phryder am yfory yn gallu gwneud i’r ffordd o’n blaen ymddangos yn amhosibl o hir.