Iesu yn Dysgu.
Cyfres Erthyglau: Deall Geiriau Iesu
Edrych yn ddyfnach ar ei ddywediadau mwyaf adnabyddus.
Pan mae Iesu’n ymddangos yn llym.
Weithiau mae geiriau Iesu yn ein synnu. Roedd llawer o’i wrandawyr cyntaf hefyd yn cael eu synnu ganddo. Nid oedd Iesu yn addysgu mewn ffordd dawel a syml bob amser. Yn aml defnyddiodd eiriau cryf, delweddau dramatig a pharadocsau er mwyn gwneud i bobl stopio a meddwl.
Un enghraifft yw ei ddywediad enwog:
“Peidiwch barnu, rhag i chwi gael eich barnu.”
Mae’r geiriau hyn yn aml yn cael eu defnyddio heddiw i ddweud na ddylai neb fynegi barn o gwbl. Ond pan edrychwn ar y cyd-destun, gwelwn fod Iesu yn siarad yn erbyn rhagrith. Mae’n dweud wrth bobl i dynnu’r trawst o’u llygad eu hunain cyn ceisio tynnu’r brycheuyn o lygad rhywun arall.
Y wers yw bod gwir ddisgybliaeth yn dechrau gyda hunanymwybyddiaeth a gostyngeiddrwydd.
Tro’r boch arall – beth oedd Iesu’n ei olygu?
Dywedodd Iesu:
“Os bydd rhywun yn dy daro ar y boch dde, tro hefyd y llall ato.”
Ar yr olwg gyntaf gall hyn ymddangos fel galwad i oddef camdriniaeth. Ond yn y byd Iddewig roedd slap ar y boch yn sarhad cyhoeddus.
Roedd Iesu yn dysgu ffordd newydd o ymateb i anghyfiawnder – nid trwy ddial, ond trwy weithred sy’n datgelu’r anghyfiawnder ei hun.
Mae’r egwyddor yn parhau’n heriol heddiw:
sut mae ymateb i ddrwg heb droi’n ddrwg ein hunain?
Y camel a llygad y nodwydd.
Un o’r delweddau mwyaf cofiadwy a ddefnyddiodd Iesu yw:
“Mae’n haws i gamel fynd trwy lygad nodwydd na i’r person gyfoethog fynd i mewn i deyrnas Dduw.”
Nid oedd Iesu yn condemnio pobl gyfoethog.. Yn hytrach roedd yn rhybuddio am y perygl pan fydd cyfoeth yn dod yn ffynhonnell diogelwch neu hunaniaeth.
Mae’r her yn parhau heddiw:
a yw ein hymddiriedaeth mewn Duw, neu yn ein hadnoddau ein hunain?