Nid ein hawl ni yw gras.
“Oherwydd trwy ras yr ydych wedi eich achub, trwy ffydd; ac nid ohonoch eich hunain y mae hyn, rhodd Duw ydyw.” — Effesiaid 2:8
Mae stori ryfeddol gan y diwinydd Americanaidd R. C. Sproul am ei ddyddiau cynnar fel darlithydd mewn coleg. Mae’n dysgu gwers bwysig inni am y natur ddynol a’n perthynas â Duw.
Roedd Sproul yn dysgu 250 o fyfyrwyr ac wedi gofyn iddynt gyflwyno tri aseiniad, un bob mis. Roedd y rheolau’n glir: byddai gwaith hwyr yn derbyn marc methu, oni bai bod amgylchiadau eithriadol.
Pan ddaeth y dyddiad cau cyntaf, roedd 25 o fyfyrwyr heb gwblhau eu gwaith. Daethant at eu darlithydd yn nerfus, gan ymddiheuro ac erfyn am ragor o amser.
Dangosodd Sproul dosturi. Rhoddodd dri diwrnod ychwanegol iddynt.
Roedd y myfyrwyr wrth eu boddau ac yn ddiolchgar iawn.
Fis yn ddiweddarach, fodd bynnag, daeth 50 o fyfyrwyr heb eu haseiniadau. Unwaith eto, erfyniasant am estyniad, gan egluro mor brysur oedd eu bywydau.
Yn anfoddog, cytunodd Sproul.
Erbyn y trydydd dyddiad cau, roedd rhywbeth rhyfeddol wedi digwydd. Y tro hwn, roedd 150 o fyfyrwyr heb gyflwyno eu gwaith. Ond yn hytrach nag ymddangos yn chwithig neu’n edifeiriol, roeddent yn hynod hamddenol. Roeddent yn cymryd yn ganiataol y byddai eu darlithydd yn caniatáu estyniad arall.
Y tro hwn, gwrthododd.
Pan ddechreuodd gofnodi marciau methu, protestiodd un myfyriwr nad oedd hynny’n deg.
Atgoffodd Sproul ef ei fod eisoes wedi derbyn estyniad nad oedd ganddo hawl iddo y mis blaenorol. Os oedd y myfyriwr wir eisiau cyfiawnder llym, gellid newid ei farc blaenorol hefyd i farc methu.
Yn sydyn, doedd neb arall yn mynnu cyfiawnder!
Roedd Sproul wedi dangos gwirionedd ysbrydol dwfn.
Y tro cyntaf i’r myfyrwyr dderbyn gras, roeddent wedi rhyfeddu.
Yr ail dro, roeddent yn ei ddisgwyl.
Erbyn y trydydd tro, roeddent yn credu bod ganddynt hawl iddo.
Mor hawdd yw inni ymddwyn yn yr un modd tuag at Dduw.
Gweddïwn am faddeuant, derbyniwn fendithion, profwn garedigrwydd a mwynhawn gyfleoedd di-ri i ddechrau o’r newydd. Eto, yn raddol, gallwn ddechrau cymryd y rhoddion hyn yn ganiataol.
Anghofiwn fod gras, wrth ei union natur, yn rhywbeth nad ydym yn ei haeddu.
Nid yw gras yn rhywbeth y mae Duw yn ddyledus inni. Mae’n rhywbeth y mae Ef yn ei roi o’i wirfodd trwy ei gariad a’i drugaredd, a ddatgelir yn fwyaf cyflawn yn Iesu Grist. Rhodd yw gras.
Mae’r Apostol Paul yn ein hatgoffa mai trwy ras y daw iachawdwriaeth, nid trwy ein cyflawniadau na’n gweithredoedd da.
Ond ni ddylai gras fyth ddod yn esgus dros hunanfodlonrwydd. Mae maddeuant Duw yn ein gwahodd i gydnabod ein methiannau, troi ato Ef a byw mewn ffordd wahanol.
Mae’r her i Gristnogion felly yn ddeublyg: parhau’n ddiolchgar am y gras a dderbyniwn, ac estyn yr un haelioni i eraill.
O fewn ein teuluoedd, ein capeli a’n cymunedau, cawn gyfleoedd bob dydd i ddangos gras trwy amynedd, maddeuant, dealltwriaeth a thosturi.
Efallai y dylem ddechrau pob bore gyda gweddi syml:
“Bore da Iesu, diolch i Ti am y gras nad wyf wedi’i ennill na’i haeddi. Helpa fi i beidio byth â’i gymryd yn ganiataol, a dysga fi i’w rannu’n hael ag eraill.”
Oherwydd yr eiliad y credwn fod gennym hawl i ras, rydym wedi anghofio beth sy’n ei wneud mor rhyfeddol.
Nid ein hawl ni yw gras. Rhodd ryfeddol Duw ydyw.